Trong cuộc họp của Ủy ban II – phát triển hạ tầng trọng yếu (thuộc mô hình Toàn cảnh Kinh tế tư nhân (ViPEL)) sáng 29/9 tại TP HCM, ông Phạm Quốc Long-Chủ tịch Ủy ban II đồng thời là Phó tổng giám đốc Gemadept nhận định: đã đến thời điểm "chín muồi" để hình thành Trung tâm Hàng hải quốc tế. Ông dẫn chứng, 60% thương mại hàng hải thế giới đi qua châu Á và 30% qua Biển Đông, trong khi các cảng Việt Nam đã xử lý khoảng 800 triệu tấn hàng mỗi năm, đứng đầu khu vực về tốc độ tăng trưởng. "Việt Nam đang mất khoảng 1 tỷ USD mỗi năm vì hệ thống cảng manh mún, giá bốc xếp thấp. Nếu gắn trung tâm hàng hải với khu thương mại tự do (FTZ), trung tâm tài chính và dịch vụ liền bờ, chúng ta có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu", ông nói.
Theo tính toán, đề án dự kiến cần huy động khoảng 10 tỷ USD trong 5-10 năm tới, theo hình thức hợp tác công - tư. Nguồn vốn này sẽ được phân bổ để phát triển cầu bến, bãi container, kho lạnh, khu hậu cần sửa chữa tàu, cùng các dịch vụ đi kèm trong FTZ và trung tâm tài chính. Ông Long ước tính, khi vận hành đầy đủ, trung tâm có thể tạo ra hơn 20.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Tiếp nhận dự đề xuất dự án này trong khuôn khổ Ủy ban II của ViPEL, trong Báo cáo tháng 10/2025 (về các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động logicstics- xuất nhập khẩu và phản ánh nhanh hiện trạng thực thi Nghị quyết 68/NQ-TW), Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) đã đề xuất Thủ tướng chỉ đạo cách làm mới. Đây là đề xuất có tính chất công- tư phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng một số chiến lược, chương trình, gợi mở cách làm hiệu quả. Cụ thể : Bộ Xây dựng có thể cùng UBND TPCHCM và các doanh nghiệp dẫn dắt, hiệp hội doanh nghiệp liên quan xây dựng Chiến lược phát triển Trung tâm Hàng hải quốc tế tại TPHCM, chiến lược vận tải thủy nội địa để tối ưu hóa chi phí logicstics cho Việt Nam và thí điểm triển khai đầu tư ở một số tỉnh, thành phố điển hình như Hải Phòng, TPHCM.
Tại văn bản số 1231/VPCP hôm 9/12, gửi Ban IV và các bộ, ngành liên quan, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã giao Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với UBND TPHCM, Hải Phòng và các doanh nghiệp dẫn dắt, hiệp hội doanh nghiệp liên quan xây dựng Chiến lược phát triển trung tâm hàng hải quôc tế tại TPHCM; Chiến lược phát triển vận tải thủy nội địa tại: TPHCM, Hải Phòng. Theo đó, các cơ quan “chủ động tham mưu, đề xuất cách làm mới có tính chất công- tư, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong quý I năm 2026”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Các vấn đề này sẽ tiếp tục được bàn bạc kỹ trong phiên họp của Ủy ban 2 –ViPEL sắp tới, dự kiến diễn ra tại TPHCM ngày 23/12.
Xem chi tiết:
