Năm 2025 khép lại, Ban IV và Liên đoàn Doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối thông tin bền chặt giữa cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ. Tại cuộc họp giao ban quý IV năm 2025 (23/12) tại TPHCM, nhiều vấn đề cấp bách trong thực thi chính sách đã được các hiệp hội phản ánh; đồng thời đặt ra những định hướng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng bền vững năm 2026.
Mạch thông suốt giữa Chính phủ và doanh nghiệp
Trong năm 2025, Ban IV tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân gắn kết mạng lưới hơn 100 hiệp hội thành viên, giữ vị trí cầu nối quan trọng giữa cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ. Trọng tâm hoạt động là duy trì hệ thống báo cáo định kỳ hàng tháng gửi Thủ tướng Chính phủ, phản ánh kịp thời thực tiễn sản xuất - kinh doanh và những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi chính sách. Các báo cáo chuyên đề về rào cản đầu tư, sản xuất của doanh nghiệp tư nhân đã góp phần giúp cơ quan quản lý sớm nhận diện những điểm nghẽn cần tháo gỡ.
Đồng thời, Ban IV và các hiệp hội thành viên chủ động tham gia xây dựng thể chế, chính sách như Nghị quyết 68 và Đề án Phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong. Năm 2025 cũng ghi nhận bước chuyển rõ nét trong thúc đẩy kết nối Công-Tư và Tư-Tư, thông qua các thiết chế như Mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam (ViPEL). 5 ủy ban thuộc mô hình ViPEL từng bước hình thành hệ sinh thái hợp tác thực chất, gắn kết nội lực doanh nghiệp Việt.
Doanh nghiệp, hiệp hội phản ánh những điểm nghẽn trong thực thi chính sách
Tại cuộc họp giao ban quý IV/2025, ngoài những góp ý mang tính vĩ mô, đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp đã tiếp tục nêu rõ nhiều vướng mắc cụ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất - kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.
Theo ông Nhữ Đình Thiện, đại diện Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ Hàng hải Việt Nam (VISABA), việc triển khai các dự án điện gió ngoài khơi cần được rà soát kỹ nhằm tránh chồng lấn với luồng hàng hải và khu neo đậu. Ông cho rằng cần có cơ chế tham vấn bắt buộc với cơ quan chuyên ngành hàng hải ngay từ khâu quy hoạch để bảo đảm an toàn và hợp lý.
Bổ sung ý kiến, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Gemadept, Chủ tịch Hiệp hội Đại lý môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam VISABA, đề cập bất cập trong quản lý các hãng tàu nước ngoài, nhất là các khoản phụ phí phát sinh. Theo ông, sự thiếu đồng bộ trong cơ chế quản lý giá giữa các hãng tàu trong và ngoài nước đang tạo áp lực chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu và làm méo mó thị trường dịch vụ logistics.
Ở lĩnh vực sản xuất công nghiệp, ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Đại Dũng, cho rằng chính sách thương mại hiện nay đang bộc lộ tình trạng “bảo hộ ngược”, khi nhiều nguyên liệu đầu vào chịu thuế chống bán phá giá nhằm bảo vệ sản xuất trong nước, trong khi sản phẩm thành phẩm hoặc bán thành phẩm nhập khẩu lại có thuế suất thấp, thậm chí bằng 0%. Theo ông, sự thiếu đồng bộ này đang tạo áp lực cạnh tranh lớn cho các doanh nghiệp cơ khí, kết cấu thép trong nước, dù đã đầu tư công nghệ và có năng lực sản xuất thực tế.
Ở góc độ hiệp hội ngành, bà Huỳnh Thị Mỹ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam, cho biết doanh nghiệp trong nước hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia chuỗi cung ứng của các dự án FDI, ngay cả ở những ngành mà năng lực sản xuất nội địa có thể đáp ứng. Theo bà, nhiều doanh nghiệp FDI mang theo toàn bộ hệ sinh thái nhà cung cấp từ nước ngoài, trong khi doanh nghiệp Việt thiếu điểm tiếp cận ban đầu để tham gia chuỗi giá trị. Do đó, cần nghiên cứu các cơ chế phù hợp nhằm khuyến khích sử dụng nhà cung cấp trong nước và mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt.
Liên quan đến lĩnh vực công nghệ và tài chính, Phùng Anh Tuấn, Tổng Thư ký Hiệp hội Đầu tư Tài chính Việt Nam (VAFI), cho rằng tiến độ triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình mới như fintech, blockchain vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Theo ông, điều này khiến một số startup công nghệ do người Việt sáng lập phải lựa chọn đăng ký pháp nhân ở nước ngoài để gọi vốn và vận hành, làm gia tăng nguy cơ dịch chuyển nguồn lực ra ngoài lãnh thổ.
Ở lĩnh vực nông nghiệp và xuất khẩu, Thái Như Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), phản ánh doanh nghiệp đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các quy định quốc tế liên quan đến môi trường, phát thải và chống phá rừng. Tuy nhiên, hiện vẫn thiếu bộ tiêu chí và cơ sở dữ liệu phát thải thống nhất trong nước, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình chứng minh tuân thủ và làm gia tăng chi phí khi làm việc với các đối tác quốc tế.
Phát biểu tại cuộc họp, Ngô Ngọc Khánh, Phó Chủ tịch Liên minh Hỗ trợ Công nghiệp Việt Nam (LM VISA), đánh giá Nghị định 205 về phát triển công nghiệp hỗ trợ là tín hiệu tích cực, song nhấn mạnh cần giám sát chặt chẽ khâu thực thi để bảo đảm chính sách thực sự đi vào đời sống doanh nghiệp. Ông cũng lưu ý tình trạng lẩn tránh thuế và né các biện pháp phòng vệ thương mại thông qua nhập khẩu linh kiện, sản phẩm chưa hoàn chỉnh đang gây thiệt hại cho sản xuất trong nước, đặc biệt là ngành cơ khí chế tạo. Từ đó, ông kiến nghị sớm xây dựng Luật chống lẩn tránh thuế, đồng thời có chính sách đặc thù nuôi dưỡng doanh nghiệp đầu tàu, doanh nghiệp tiên phong, tạo sức lan tỏa và dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng nội địa.
Từ phản ánh thực tiễn đến yêu cầu hành động cho năm 2026
Từ những cuộc giao ban rất cụ thể như thế này, một mặt Ban IV và Liên đoàn doanh nghiệp tiếp tục tập hợp, phản ánh chính sách lên Chính phủ để kịp thời có những điều chỉnh phù hợp với thực tế, với thị trường và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Mặt khác, từ những khó khăn phát sinh, các doanh nghiệp Việt ngày càng trở nên linh hoạt, chủ động hợp tác Tư-Tư theo nhiều hệ sinh thái khác nhau để cùng khai phá “thị trường là tài nguyên”, tránh hành động mang tính đơn lẻ như trước.
